Wat zijn royalties in de muziek?

Er zijn twee soorten royalties, die voor het nummer en die voor de opname. Bijna al het geld in de muziek valt onder een van die twee.

• Royalties voor het nummer gaan naar de mensen die de muziek en de tekst hebben geschreven, en hun uitgevers. In Nederland loopt dat via Buma/Stemra.
• Royalties voor de opname gaan naar de eigenaar van de master (de opname zelf) en de muzikanten die erop spelen. Dat loopt via het label, de distributeur en Sena.

Schrijf je je eigen nummer, neem je het zelf op en betaal je alles zelf, dan kunnen beide stromen bij jou uitkomen. Zodra je samenwerkt, moet je dus afspreken wie welk deel krijgt.

Je krijgt royalties als je muziek wordt gestreamd, gedraaid, gespeeld of op een plaat wordt gezet. Per soort gebruik komt het geld via een andere weg binnen.

• Bij streaming op Spotify of YouTube loopt het nummer via Buma/Stemra, en de opname via het label of de distributeur.
• Bij radio, tv en muziek in winkels loopt het nummer via Buma/Stemra en de opname via Sena.
• Bij optredens gaat het geld voor het nummer via Buma/Stemra.
• Bij cd's en vinyl regelt Stemra het deel voor het nummer, en krijgt de eigenaar van de master de opbrengst van de opname.

Komt je muziek in het buitenland langs, dan kan er ook geld uit dat land komen. Het loopt dan meestal via een organisatie daar, die het doorstuurt naar Buma/Stemra of Sena. Daarom is het belangrijk dat je nummers goed zijn aangemeld.

Een producer krijgt royalties als hij meeschrijft aan het nummer, de muziek op de opname maakt, of mede-eigenaar is van de master. Alleen maar een nummer laten klinken zoals het moet klinken, geeft je niet automatisch recht op een deel. Het hangt af van wat jullie afspreken en wat je hebt bijgedragen.

• Een deel van het nummer krijg je als je de muziek of tekst hebt meegeschreven. Dit meld je aan bij Buma/Stemra en Sena.
• Geld via Sena krijg je als je de muziek op de opname maakt of speelt, want dan telt Sena je als uitvoerend muzikant.
• Points zijn een percentage van wat de master opbrengt. Die spreek je af met de artiest of het label, naast of in plaats van een vast bedrag.
• Een vast bedrag krijg je per nummer of per sessie. Dat staat los van hoe goed het nummer het later doet.

Veel producers combineren een vast bedrag met een deel van het nummer. Het vaste bedrag betaalt je werk nu, en het deel betaalt je als het nummer later veel wordt gedraaid.

Dat verschilt per artiest, en het kan vooraf of achteraf. Het maakt veel uit of iemand bij een label of management zit. Bij ons gaat het meestal zo:

• Getekende artiesten hebben vaak vaste percentages die ze kunnen weggeven. Dat bespreek je dan meestal vooraf.
• Met andere artiesten spreken we het vaak af als alle nummers af zijn. Dan gaan we met elkaar in gesprek over de verdeling.

We kijken daarbij naar de waarde die iemand levert, en de waarde die jij voor die persoon levert. Heb je als producer zelf ook een publiek, dan kun je meer royalties vragen, zeker als iemand niet vooraf betaalt. Betaalt iemand wel vooraf, dan neem je vaak een kleiner deel van de royalties.

Een split is de afspraak wie welk percentage van een nummer krijgt, en een split sheet is het papier waar die afspraak op staat. Wij gebruiken ze zelf ook. Het maakt daarbij niet uit hoe lang iemand aan het nummer heeft gewerkt, want je spreekt samen een verdeling af.

Op een goede split sheet staan deze dingen:

1. De titel van het nummer en de datum.
2. De naam van iedereen die heeft meegeschreven, met artiestennaam en echte naam.
3. Het percentage van elke maker. Samen is dat altijd 100%.
4. Bij wie die maker is aangesloten, bijvoorbeeld Buma/Stemra.
5. Van wie de master is, en welke points eventueel zijn afgesproken.
6. De handtekening van iedereen.

Doe dit op de dag dat het nummer ontstaat. Je onthoudt dan nog wie wat heeft gedaan, en iedereen is nog enthousiast. Als het nummer een jaar later ineens geld oplevert, is zo'n gesprek een stuk moeilijker. Bij Buma/Stemra moet je die percentages straks ook invullen.

Een vast bedrag per stream bestaat niet, want de uitbetaling verschilt per dienst, per land en per periode. Elk bedrag dat je online ziet, is dus een schatting. De opbrengst wordt daarna ook nog verdeeld, eerst tussen het nummer en de opname en dan onder de makers en eigenaren.

Voor de meeste beginnende makers is het daarom beter om royalties te zien als iets extra's dat kan groeien. Vaste opdrachten, beats en sessies leveren in het begin meestal meer op. Hoe dat werkt, lees je in wat doet een producer? en beats verkopen.

Je blijft jarenlang royalties krijgen, zolang je muziek wordt gebruikt en de rechten gelden. Op een nummer rust auteursrecht tot 70 jaar na de dood van de maker, zo staat in de Auteurswet. De rechten op een opname lopen 70 jaar na het uitbrengen, volgens de Wet op de naburige rechten.

Een nummer dat nu weinig oplevert, kan dus later nog geld opbrengen, bijvoorbeeld als het in een film of serie terechtkomt. Dat werkt alleen als je afspraken en aanmeldingen dan nog kloppen.

Als beginnende maker heb je drie dingen nodig, namelijk een split sheet, een afspraak over de master en een aanmelding zodra er iets uitkomt. Veel meer is in het begin niet nodig. Een advocaat is pas zinvol als er een groot contract op tafel ligt, of als er veel geld mee gemoeid is.

Wil je eerst leren hoe je een nummer afmaakt? In de cursus muziek produceren werk je in acht avonden aan een eigen nummer, met producers die dit werk zelf doen. Begin je helemaal bij het begin, dan is de workshop beats maken een goede eerste stap.

Dat hangt af van je contract. Verkoop je een beat, dan blijf je vaak de maker, ook als de koper de beat mag gebruiken. Houd je volgens je contract een deel van het nummer, dan kun je via Buma/Stemra geld krijgen zodra het wordt gebruikt. Lees het contract dus altijd voordat je tekent.

In Nederland is dat lastig, omdat Buma/Stemra de afspraken maakt met onder meer streamingdiensten en radiozenders. Die organisatie int het geld voor makers die zijn aangesloten. Je distributeur regelt meestal alleen het geld voor de opname. Zonder aansluiting loop je dus vaak het deel voor het nummer mis.