Wat doet een mix engineer?

Een mix engineer maakt van tientallen losse sporen één nummer dat op elke speaker goed klinkt. Een opname bestaat vaak uit drums, bas, melodieën, de hoofdstem, achtergrondstemmen en effecten. Los klinken die prima, maar samen botsen ze. De mix engineer lost dat op.

Dit zijn de belangrijkste dingen die hij of zij doet:

• Het volume van elk spoor goed zetten, zodat je alles hoort en niets te hard is.
• Geluiden een plek geven van links naar rechts, zodat het nummer breed en open klinkt.
• De klank van elk geluid bijsturen met een equalizer, een soort uitgebreide hoge en lage tonen-knop. Zo maak je ruimte voor de stem.
• Grote verschillen tussen zachte en harde stukken kleiner maken met een compressor. Daardoor blijft een stem steeds goed te verstaan.
• Ruimte en sfeer toevoegen met effecten zoals galm en echo.
• Het volume door het nummer heen laten bewegen, zodat een refrein harder binnenkomt dan een couplet.

Het doel is niet dat het nummer anders klinkt, maar dat het klinkt zoals de artiest en de producer het bedoeld hadden.

Bij mixen werk je met alle losse sporen, bij masteren met het eindresultaat als één bestand. Mixen bepaalt hoe de onderdelen samen klinken. Masteren is de laatste stap, die het hele nummer klaarmaakt voor de luisteraar.

Bij het masteren gebeurt het volgende:

• Het nummer krijgt een volume dat past bij andere nummers op Spotify, Apple Music en de radio.
• De klank wordt zo afgesteld dat het nummer goed klinkt op oordopjes, in de auto en op grote speakers.
• Bij een EP of album klinken alle nummers als één geheel.
• Je krijgt de bestanden in de formaten die streamingdiensten en distributeurs vragen.

Een goede master kan een slechte mix niet redden. Zit de stem te zacht of botsen de bas en de kick, dan moet dat in de mix worden opgelost. Daarom doen veel engineers het mixen en masteren samen, zoals wij ook doen.

Een producer maakt het nummer, een mix engineer maakt het af. De producer bedenkt de beat, het arrangement en vaak de klank van het nummer, en begeleidt de artiest. De mix engineer krijgt de opnames daarna en laat alles samen goed klinken.

In de praktijk lopen die rollen vaak door elkaar. Veel producers mixen hun eigen nummers, en veel engineers denken mee over de productie. Wil je precies weten wat een producer allemaal doet, lees dan wat doet een producer?

Bij Uprising kost mixen en masteren € 150 per track. Neem je ook bij ons op, dan betaal je € 450 voor het hele nummer, van opname tot master. Dat staat op onze pagina mix en master.

De prijs hangt bij de meeste engineers af van een paar dingen:

• Het aantal sporen. Een rapnummer met een beat en een stem is minder werk dan een nummer met een volledige band.
• Het aantal rondes waarin je wijzigingen mag vragen. Bij ons zijn dat er in de praktijk één of twee, en dat spreken we vooraf af.
• Of de opname goed is. Een stem die te hard is opgenomen of vol ruis zit, kost meer tijd of laat zich niet meer repareren.

Goedkoop mixen loont zelden als je het nummer echt uitbrengt. Een release kun je maar één keer voor het eerst uitbrengen, en daarna verandert de mix niet meer.

Je levert de losse sporen aan, de zogenaamde stems, als WAV-bestanden die allemaal op hetzelfde moment beginnen. Zo kan de engineer ze precies op elkaar leggen. Zet er een eenvoudige mix bij die laat horen hoe jij het nummer bedoelt.

Dit maakt het werk sneller en beter:

1. Geef elk spoor een duidelijke naam, zoals lead vocal, adlibs of kick.
2. Haal effecten weg die je niet per se wilt houden. Een galm die al vastzit op een stem, krijg je er niet meer af.
3. Noem het tempo van het nummer.
4. Stuur twee of drie nummers mee die klinken zoals jij het wilt. Een engineer noemt dat referenties.
5. Schrijf op wat je goed vindt aan je eigen versie, zodat dat niet verloren gaat.

Twijfel je over het aanleveren, stuur dan eerst één bestand en vraag of het zo goed is. Dat scheelt later een hoop heen en weer.

Ja, en voor veel producers is dat een stap die hun nummers flink vooruit helpt. Mixen leer je door veel te doen, op goede speakers, met iemand die zegt wat hij hoort. Op een koptelefoon of laptopspeakers mis je vaak de bas, en daar gaat het in een mix vaak mis.

Daarom mixen wij op twee sets speakers in Studio 2, Adam A77X en Yamaha HS7. Klinkt een mix op allebei goed, dan klinkt hij op de meeste andere speakers ook goed. Wil je dat zelf leren op je eigen nummer? In de workshop mixen in één dag mix je een nummer op die speakers. In de cursus mixen en masteren werk je acht avonden aan je eigen tracks.

Laat het mixen over aan een engineer als je een nummer echt uitbrengt en het moet kunnen staan naast andere releases. Een frisse luisteraar hoort dingen die jij na honderd keer luisteren niet meer hoort.

Voor demo's, schetsen en nummers die je vooral voor jezelf maakt, is zelf mixen prima. Je leert er ook het meest van. Veel producers doen allebei: ze mixen zelf tot het goed klinkt, en laten de belangrijkste releases afmaken door een engineer.

Dat hoeft niet, maar het werkt vaak sneller. Dezelfde engineer weet wat er in de mix is gebeurd en hoeft niets opnieuw uit te zoeken. Een aparte mastering engineer kan juist handig zijn als je een extra paar oren wilt. Bij een EP of album houd je de master het liefst bij één persoon, zodat alles bij elkaar past.

Dat verschilt per nummer en per engineer. Een nummer met weinig sporen is sneller klaar dan een volledige bandopname, en elke ronde met wijzigingen kost extra tijd. Bij Uprising krijg je een datum zodra je je bestanden aanlevert. Heb je een vaste releasedatum, zeg dat er dan meteen bij, zodat er genoeg tijd is.

Ja, als je mix al goed is. Je levert dan één bestand aan en de engineer maakt het klaar om uit te brengen. Hoor je zelf al dat de stem te zacht is of dat de bas rommelt, dan lost masteren dat niet op. Laat dan eerst de mix doen, en daarna pas de master.